Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası 2 (1930-1938); I. Dünya Savaşından hemen sonra ekonomik buhranlarla karşılaşan ve geniş topraklar kaybederek Balkan ülkeleri içinde savaştan en zararlı çıkan Bulgaristan'ın Makedonya meselesini çözümlemek amacıyla Romanya ve Yugoslavya ile yaptığı temaslar bir netice vermemişti. Bulgaristan'da 1923 darbesiyle Başbakan Stambulski'nin iktidardan uzaklaşmasından sonra yeni yöneticiler, onun uzlaşma politikasını terk ettiler. 1927'den sonra Bulgaristan'ın revizyonist bir politika takip etmeye başlaması, Balkanlarda işbirliğini zorlaştıran sebeplerden biridir.

Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası'nın Temel İlkeleri; Milli Mücadele döneminin dış politikadaki temel hedefi, yeni Türk Devletini milletlerarası alanda tanıtmak olmuştur ki; bu, bir anlamda Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş döneminde de dış politikanın esaslarını oluşturmuştur.

Türkiye'nin modern anlamda bir milli devlet olarak uluslararası alanda meşruiyet kazanması Lozan Konferansı ile gerçekleşmiştir.

DIŞ POLİTİKA ve ATATÜRK İLKELERİ

Atatürk, dış politikada her zaman barışçı olmaya özen göstermiştir. "Yurtta sulh, cihanda sulh" sözü onun bu konudaki düşüncesini özetlemektedir. Atatürkçü düşüncede dış politikanın başlıca öğeleri;

• Milli sınırlarımız içinde kalmak, milli gücümüze dayanmak, ulaşamayacağımız emeller peşinde koşmamak, devletler arası ilişkilerde eşitlik kuralına uymak, başkalarının bağımsızlığına saygı göstermek, iç teşkilatı dikkate almak, diğer devletlerin iç politikalarından ve yönetimlerinden etkilenmemek, akıl ve bilime dayanmak

şeklinde sıralanabilir.

A. SİYASAL ALANDA İNKILAPLAR

1. Saltanatın Kaldırılması

Osmanlı Devleti'nde egemenlik hakkı padişaha aitti. TBMM açıldığında millet egemenliği benimsenmişti. Ancak o sırada şartlar uygun olmadığından padişaha dokunulmamıştı.  İtilaf Devletleri Lozan konferansına İstanbul Hükümeti'ni de çağırarak Türk tarafını bölmek istemişlerdi. Bu durum TBMM'de sert tepkilere yol açtı. Bundan yararlanan Mustafa Kemal saltanatın kaldırılması için girişimlerde bulundu. TBMM 1 Kasım 1922'de saltanatı kaldırdı.

MİLLİ MÜCADELE DÖNEMİNDE SAVAŞLAR ve ANTLAŞMALAR

A. DÜZENLİ ORDUNUN KURULMASI

TBMM açıldığı sırada ülkedeki tek düzenli askeri birlik doğudaki Kazım Karabekir komutasındaki 15. Kolordu idi. Bunun dışındaki askeri birlikler Mondros Ateşkes Antlaşması gereği terhis edilmişti. Batıda Yunanlılara, güneyde ise Fransızlara karşı Kuva-yi Milliye birlikleri savaşıyordu.

1. TBMM'nin Açılması

İstanbul'un işgali ve Mebuslar Meclisi'nin dağıtılması üzerine harekete geçen Mustafa Kemal yayınladığı bir genelge ile Ankara'da olağanüstü bir meclisin toplanacağını bildirdi.

TBMM açıldıktan bir gün sonra Mustafa Kemal'in meclise verdiği bir önerge kabul edildi.

Buna göre;

1. Havza Genelge 'si (28 Mayıs 1919)

19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkan Mustafa Kemal Milli Mücadele hareketini başlatmak üzere Anadolu içlerine doğru ilerlemeye başladı. 28 Mayıs 1919'da Havza Genelgesi 'ni yayınladı. Genelgede; İstanbul'daki işgal komutanlıklarına ve hükümet çevrelerine işgalleri kınayan protesto telgraflarının çekilmesini, yurt genelinde protesto mitinglerinin yapılmasını istedi. Mustafa Kemal bu genelge ile milletin işgaller konusunda bilinçlenmesini ve tepki göstermesini sağlamayı hedeflemiştir.

 MONDROS ATEŞKESİ – İŞGALLER ve CEMİYETLER

1. Mondros Ateşkes Antlaşması (30 Ekim 1918)

• Çanakkale ve İstanbul Boğazları açılacak, buralardaki istihkamlar İtilaf Devletleri tarafından işgal edecek (İstanbul ile Anadolu arasındaki bağlantı koparılmıştır).
• Sınırların korunması ve iç güvenliğin sağlanması dışında tüm askeri birlikler terhis edilecek (Osmanlı Devleti'nin direnme gücü ortadan kalkmıştır).